महेन्द्र रायमाझी -

शिवरात्रीको ह्याङले धेरैलाई छाडेको थिएन होला । त्यही भएर होला, बुटवलमा शिवरात्रीको अर्को दिन सुनसान, बिहानै । नजिकै सिद्धबाबा मन्दिर, बजारमा मन्दिरको कमी नभएको अनि धर्मकर्ममा बढी विश्वास गर्ने समुदाय भएको ठाउँमा कम्तीमा पुजाआजा गरेर भएपनि रमाइलो गर्ने त भइ नै हाल्यो । कसो कसो बिहान साढे पाँच बजे गुल्मीतर्फ लाग्ने भनिएको गाडी पौने छ मा हिँड्छ ।

होइन, एकातर्फ बिहानै, अर्कोतर्फ चाडबाडको समय यात्रु पनि जम्मा भइसकेका यात्राका लागि । नियम, यात्रुका सुविधा भन्ने कुरा त परै जाओस् । यात्रुका आधारभुत आवश्यकतामा पनि ध्यान दिएको पाइएन यातायात सुविधा प्रदान गर्नेले । तोकिएको समयभन्दा बढी प्रतीक्षालयमा बसेर यात्रुलाई दिक्क पुर्‍याउने गाडी मालिकको पनि कस्तो अचम्मको काइदा भने कानै फुल्लिने गीत बजाएर गाडी त उड्यो कि भन्नेजस्तो गर्ने ।

बाटो नि बाटो, सडक त दर्दनाक । पश्चिम चल्ने गाडीका साना सिटले भन्दा खाल्डाखुल्डीमा पारेर उचाल्ने र थेचार्ने गर्दा नै थकाई लाग्ने । रसियन फर्मालिज्मका हस्तीका केही निबन्ध पढेर आनन्द लिउँ कि भनेको त के हुन्थ्यो, सिटसँग कुस्ती खेलेजस्तै । होइन, सडक बनाइन्छ, तर बनाएर मर्मत भन्ने कुरा पटक्कै छैन कि क्या हो । सिद्धबाबा त दोस्रो कृष्णभीर भन्दा फरक नहोला । जहिले पनि जाने पहिरोले त्यहाँ त बाटो हो कि, खेत हो पत्ता लगाउनै गाह्रो ।

त्यसो त के पृथ्वी राजमार्ग, के पुर्व पश्चिम राजमार्ग, वर्षाले बिजोग नै बाटो । पुर्व पश्चिम राजमार्ग भने कम भत्किएको छ सबैभन्दा लामो खण्ड नवलपरासी जिल्लाअन्र्तगत । तर जब पाल्पा हुँदै पहाडको बाटो सुरु हुन्छ । गाडीमा एकजना कर्मचारीको त विपरित दिशाबाट अर्को गाडी आएको छ कि, छैन भनेर हेर्ने नै काम हुन्छ । हन पनि किन नहोस् बाटोमा दुइटा गाडी अट्ने ठाउँ निकै कम छन् । कालोपत्रे भनेर बाटो बनाइएपनि त्यसको अवस्था राम्रो छैन । यसो त लामो समयसम्म कच्चीमै धुलो उडेका पनि हुन् ती बाटोमा ।

धन्य गाडी चालकहरु भने संयम र हाँस्दै दिन कटाउँछन् । अर्को गाडी आयो कि ब्याक गर्‍यो, अगाडी बढ्यो । वरिपरिका हिमाल, सहनशील गाडी व्यावसायी नभएको भए कसरी चल्थ्यो होला, त्यो पनि भन्न गाह्रो छ । जेजस्तो छ त्यसमा चल्नै परिहाल्यो । त्यसो त गाडी चल्ने बाटो राम्रो भएन भनेर सडकमै टायर बालेर पनि सुनसान ठाउँमा कस्ले सुन्थ्यो होला र, बरु यी क्षेत्रका सभासदले योजना पार्ने हुन् कि त्यो पो हेर्नुपर्ने बेला भएको छ । तस्वीरमा, पश्चिम पहाडको एक सडक ।